Planujesz wypad na północ? Skandynawia od zawsze kojarzy się kierowcom z dwiema rzeczami: surowym klimatem i drenażem portfela. O ile z pogodą nie da się negocjować, o tyle wydatki na podróż można i trzeba zaplanować z wyprzedzeniem. Główna wiadomość, która wprawia w osłupienie wielu nowicjuszy: w Szwecji nie ma klasycznych „winiet” dla samochodów osobowych, jakie znamy z Czech czy Austrii. Ale to wcale nie oznacza, że jazda jest tu darmowa. O tym więcej na iAutoPL.com oraz w tym szczegółowym przewodniku.
Prześwietliliśmy cały system na wylot: od tego, jak działają kamery w Sztokholmie, po to, ile kosztuje przejazd legendarnym mostem-tunelem między Danią a Szwecją. Ta wiedza zaoszczędzi Ci nie tylko euro i korony, ale też sporo nerwów.
Czy w Szwecji są płatne drogi? Obalamy mity
Postawmy sprawę jasno. Jeśli kierujesz zwykłym samochodem osobowym (na polskich tablicach, ukraińskich czy jakichkolwiek innych zagranicznych), nie musisz kupować naklejki na szybę ani e-winiety, aby poruszać się po autostradach. Większość dróg w Szwecji jest bezpłatna.
Jednak system opłat jest tu skonstruowany inaczej. Zamiast płacić za czas (winieta) lub za kilometry (jak na polskich autostradach), Szwedzi pobierają opłaty za:
- Podatek od zatorów (Congestion Tax) – obowiązuje w Sztokholmie i Göteborgu.
- Opłaty infrastrukturalne – przejazd przez konkretne mosty (Motala, Sundsvall).
- Mosty międzynarodowe – Most nad Sundem (Oresundsbron) i most w Svinesund.
Ważne: Dla ciężarówek powyżej 12 ton obowiązuje system Eurovignette. Ten artykuł skupia się jednak na kierowcach aut osobowych, busów do 3,5t oraz kamperów.
Podatek od korków: Sztokholm i Göteborg
To chyba najtrudniejszy element do zrozumienia dla naszych kierowców. Wjeżdżając do centrum Sztokholmu lub Göteborga, nie zobaczysz szlabanów ani budek z kasjerami. Po prostu przejeżdżasz pod bramownicą z kamerami. System automatycznie fotografuje tablicę rejestracyjną, rozpoznaje kraj i nalicza opłatę.
Jak to działa i kiedy trzeba płacić?
System nazywa się Trängselskatt. Kwota zależy od pory dnia. W godzinach szczytu (rano i popołudniu) cena jest najwyższa, w ciągu dnia – niższa, a w nocy, w weekendy i święta przejazd jest często bezpłatny (choć są wyjątki zależne od miesiąca).
| Miasto | Godziny szczytu (najwyższa cena) | Szacunkowy koszt (SEK / PLN) | Maksymalna kwota za dzień |
|---|---|---|---|
| Sztokholm | 07:00 – 08:29, 16:00 – 17:29 | 11 – 45 SEK (ok. 4-17 PLN) | 135 SEK (ok. 52 PLN) |
| Göteborg | 07:00 – 07:59, 15:30 – 16:59 | 9 – 22 SEK (ok. 3-8 PLN) | 60 SEK (ok. 23 PLN) |
Taryfy mogą się zmieniać w zależności od sezonu, dlatego zawsze sprawdzaj aktualne dane w aplikacji Epass24.
Warto zaznaczyć, że w Sztokholmie opłata jest pobierana również na obwodnicy (Essingeleden), chociaż stawki są tam nieco niższe.
Mosty wewnętrzne: Gdzie jeszcze pobiorą opłatę?
Oprócz opłat miejskich, w Szwecji są dwa mosty wewnętrzne, za przejazd którymi trzeba zapłacić. System jest identyczny jak w miastach – kamery sczytują numer, rachunek przychodzi później.
- Most w Motala (Motala bron): Przecina zatokę jeziora Vättern. Koszt dla auta osobowego to około 5-10 SEK (2-4 PLN). To symboliczna kwota, ale jej nieopłacenie skończy się sporym mandatem.
- Most w Sundsvall (Sundsvallsbron): Pozwala ominąć miasto trasą E4. Koszt przejazdu to mniej wiecej 9-15 SEK (ok. 3-6 PLN) dla osobówek.
Warto rozumieć, że ominięcie tych mostów jest możliwe, ale objazd często zajmuje dużo więcej czasu i paliwa niż wynosi koszt opłaty.
Międzynarodowe giganty: Most nad Sundem
O ile płatne drogi w Szwecji to głównie automatyczne opłaty, o tyle Most nad Sundem (Oresundsbron), łączący Kopenhagę (Dania) i Malmö (Szwecja), to zupełnie inna bajka. To prawdziwy inżynieryjny majstersztyk, składający się z podwodnego tunelu, sztucznej wyspy i właściwego mostu.
Tutaj są szlabany. Tutaj trzeba płacić na miejscu lub online. I cena tutaj naprawdę „gryzie”.
Ile to kosztuje? (Øresund)
Jednorazowy przejazd autem osobowym to koszt około 55-60 euro (ok. 240-260 PLN) w jedną stronę przy płatności na miejscu. Jeśli planujesz jechać w obie strony lub podróżować częściej, sensownym rozwiązaniem jest subskrypcja BroPas. Kosztuje ona około 45 euro (ok. 195 PLN) rocznie, ale obniża cenę jednego przejazdu o ponad połowę (do ok. 25 euro).
Drugi most międzynarodowy to Svinesund (Svinesundsbron) na granicy z Norwegią. Przejazd tam jest również płatny, ale znacznie tańszy (około 2-3 euro). System płatności jest tam zintegrowany z norweskim AutoPASS, ale kamery czytają też szwedzkie i zagraniczne numery.
Jak płacić? Święty Graal – EPASS24
To najważniejsza sekcja tego artykułu. Wielu Polaków otrzymywało „listy szczęścia” od firm windykacyjnych miesiąc po powrocie do domu, bo nie wiedzieli o tym serwisie. W Szwecji operatorem poboru opłat od aut zagranicznych jest serwis EPASS24.
Instrukcja krok po kroku:
- Wejdź na stronę epass24.com lub pobierz ich aplikację.
- Utwórz konto („Park Trade”).
- Dodaj swój samochód: wpisz numer rejestracyjny i kraj rejestracji.
- Podepnij kartę płatniczą.
To wszystko. Teraz, gdy przejedziesz pod kamerami w Sztokholmie, Göteborgu, Motali czy Sundsvall, system automatycznie pobierze pieniądze z Twojej karty. Otrzymasz powiadomienie na maila. To najwygodniejszy sposób, by uniknąć kary za opóźnienie w płatności.
Jeśli się nie zarejestrujesz, rachunek przyjdzie pocztą na adres właściciela auta (tak, znajdują adresy nawet w Polsce). Ale zanim list dotrze, termin płatności może minąć, a wtedy naliczą karę (około 500 SEK, czyli prawie 200 PLN za każdy nieopłacony rachunek).
Inne niuanse: Parkowanie, Prędkość i Mandaty
Płatne drogi to tylko wierzchołek góry lodowej. Szwecja bardzo surowo traktuje piratów drogowych. Ich koncepcja „Vision Zero” (zero śmiertelności na drogach) zakłada ścisłą kontrolę.
Na szczególną uwagę zasługują zmiany w prawodawstwie UE. Przykładowo, aby nie dać się zaskoczyć zaktualizowanym regułom, polecamy zapoznać się z artykułem Przepisy drogowe 2026: Nowe mandaty i typowe błędy kierowców. Pomoże Ci to zrozumieć ogólnoeuropejskie trendy, które Szwecja wdraża jako jedna z pierwszych.
Specyfika parkowania
W Szwecji nie można po prostu zostawić auta „na chwilkę”. Znaki parkowania są często skomplikowane i opatrzone dodatkowymi tabliczkami po szwedzku. Na przykład:
- Avgift: oznacza, że parking jest płatny.
- Boende: parking tylko dla mieszkańców dzielnicy.
- P-skiva: wymagany dysk parkingowy (zegar za szybą).
Podróżni często mylą te znaki, co prowadzi do mandatów rzędu 600-1200 koron.
Strefy ekologiczne i opony zimowe
Szwecja to lider „zielonego” ruchu. W Sztokholmie na niektórych ulicach obowiązuje zakaz ruchu dla diesli starszych standardów. Choć nie jest to jeszcze tak restrykcyjne jak w innych krajach, sytuacja zmienia się dynamicznie.
Jeśli Twoja podróż obejmuje kilka państw, warto znać niuanse sąsiadów. Przykładowo, system stref eko może się diametralnie różnić. Dla porównania sprawdź, jak przygotować auto i dokumenty do stref ekologicznych na Węgrzech. Mimo że Szwecja i Węgry to dwa różne bieguny Europy, zasada weryfikacji ekologiczności auta (Euro 5, Euro 6) staje się uniwersalna.
Opony zimowe to prawo, nie wybór
Od 1 grudnia do 31 marca opony zimowe są obowiązkowe, jeśli na drodze panują warunki zimowe (śnieg, lód, błoto pośniegowe). Głębokość bieżnika musi wynosić co najmniej 3 mm. Kolce są dozwolone, a nawet zalecane w regionach północnych, ale nie wolno na nich wjeżdżać na niektóre ulice miast (ze względu na niszczenie asfaltu i pył).
Praktyczne porady, by oszczędzić
Szwecja jest droga, ale nie zrujnuje Twojego budżetu, jeśli podejdziesz do sprawy z głową. Oto kilka wskazówek:
- Tankuj na stacjach automatycznych. Stacje bezobsługowe (np. Ingo lub St1) często oferują benzynę i diesla o 10-30 öre taniej.
- Przestrzegaj limitów. Fotoradary w Szwecji robią zdjęcia „od przodu”. Mandaty zaczynają się od 2000 koron (ok. 770 PLN). Przekroczenie o 30 km/h może kosztować utratę prawa jazdy.
- Uważaj na łosie. To nie żart. Znak „Uwaga, łosie” nie stoi dla ozdoby. Zderzenie ze zwierzęciem ważącym 500 kg jest fatalne w skutkach dla auta. Największe ryzyko występuje o świcie i zmierzchu.
- Korzystaj z promów. Czasem taniej i szybciej jest skorzystać z promu z Polski (Gdynia-Karlskrona, Świnoujście-Ystad) lub Niemiec, niż jechać naokoło przez Danię i płacić za dwa mosty (Storebælt w Danii + Øresund).
Podsumowanie
Wyprawa samochodem do Szwecji to ekscytująca przygoda z idealnymi drogami i niesamowitymi krajobrazami. Najważniejsze, co musisz zapamiętać: nie ma tu winiet, ale jest Epass24. Zarejestruj się tam przed wyjazdem, sprawdź stan techniczny auta (szczególnie opony w zimie) i ciesz się Skandynawią bez obaw o mandat.
Infrastruktura Szwecji jest stworzona dla ludzi i jeśli grasz według reguł, jazda tutaj przyniesie samą satysfakcję. Szerokiej drogi!
