Rok 2026 przyniósł kierowcom w Polsce nie tylko nowości w aplikacji „mObywatel”, ale także istotne zmiany w Prawie o Ruchu Drogowym. Rozszerzenie Stref Czystego Transportu (SCT), zaostrzenie kar za recydywę i nowe kompetencje grupy SPEED – to wszystko wpłynęło na to, jak wygląda dzisiejsza jazda. Jeśli myślisz, że znajomość przepisów sprzed kilku lat wystarczy, musimy cię rozczarować. O tym wszystkim piszemy dalej na iAutoPL.com, gdzie analizujemy każdy szczegół, byś mógł oszczędzić pieniądze i punkty karne.
Kluczowe zmiany w przepisach drogowych w 2026 roku
Główny trend 2026 roku to nieuchronność kary i walka z „piratami drogowymi” poprzez system Red Light i Odcinkowy Pomiar Prędkości (OPP). Ustawodawcy dali jasno do zrozumienia: droga publiczna to nie tor wyścigowy. Przyjrzyjmy się najważniejszym zasadom, o których musi wiedzieć każdy polski kierowca.
1. Odcinkowy Pomiar Prędkości i kamery AI
System CANARD został rozbudowany. O ile wcześniej fotoradary były punktowe, teraz w 2026 roku kluczową rolę grają pomiary odcinkowe na autostradach i drogach ekspresowych. Nowoczesne systemy rejestrują nie tylko prędkość, ale także:
- Korzystanie z telefonu za kierownicą (tzw. „kamery zaglądające do wnętrza auta”).
- Niezapięte pasy bezpieczeństwa.
- Przejazd na czerwonym świetle (system Red Light na skrzyżowaniach i przejazdach kolejowych).
2. Walka z hałasem i Strefy Czystego Transportu
Mieszkańcy Warszawy, Krakowa i Wrocławia wiedzą to najlepiej. Wjazd do centrów miast starym dieslem jest już mocno ograniczony lub niemożliwy. Dodatkowo, w dużych aglomeracjach testowane są „fotoradary akustyczne”, które wyłapują zbyt głośne układy wydechowe. Modyfikacje wydechu bez atestu kończą się zatrzymaniem dowodu rejestracyjnego.
Tabela mandatów 2026: ile kosztuje wykroczenie w Polsce?
Polski taryfikator jest jednym z surowszych w regionie, szczególnie uwzględniając mechanizm „recydywy” (podwójna stawka za to samo wykroczenie w ciągu 2 lat). Oto aktualne stawki:
| Rodzaj wykroczenia | Mandat (PLN) | Punkty Karne / Uwagi |
|---|---|---|
| Przekroczenie o 31-40 km/h | 800 zł (Recydywa: 1600 zł) | 10-13 pkt karnych |
| Przekroczenie > 50 km/h | 1500 zł (Recydywa: 3000 zł) | Utrata prawa jazdy na 3 m-ce |
| Nieustąpienie pieszemu | 1500 zł (Recydywa: 3000 zł) | 15 pkt karnych (bardzo surowe!) |
| Jazda pod wpływem (>0,5 promila) | Sąd: min. 2500 zł | Konfiskata samochodu + zakaz prowadzenia |
| Jazda korytarzem życia (pod prąd) | 2500 zł | Możliwe zatrzymanie prawka |
| Korzystanie z telefonu | 500 zł | 12 pkt karnych |
| Brak ważnego OC | do 8600 zł (kara UFG) | System UFG wykrywa to automatycznie |
Aktualne stawki (stan na styczeń 2026)
Wyjazd za granicę: Strefy Czystego Transportu w UE
Podróżując po Europie na polskich „blachach”, musisz pamiętać, że mObywatel nie wszędzie jest honorowany – fizyczne prawo jazdy i dowód rejestracyjny warto mieć ze sobą. Jednak największym wyzwaniem są normy ekologiczne.
Wjazd do Berlina, Paryża czy stref we Włoszech wymaga odpowiednich naklejek (np. Umweltplakette, Crit’Air). Aby nie dostać mandatu w euro, warto wcześniej sprawdzić strefy ekologiczne w UE i jak przygotować auto na wyjazd. Brak naklejki to koszt rzędu kilkudziesięciu do kilkuset euro.
Zmienił się też system opłat. W Polsce korzystamy z e-TOLL, ale u sąsiadów systemy są różne. Jeśli twoja trasa wiedzie na południe, obowiązkowo sprawdź, jak działają płatne drogi i e-winiety na Słowacji, ponieważ tamtejsza policja ma dostęp do cyfrowej bazy i karze za brak winiety bezlitośnie.
Typowe błędy kierowców, które kończą się mandatem
Nawet doświadczeni kierowcy popełniają błędy, które kosztują. Oto top 3 sytuacje, w których Polacy najczęściej tracą prawo jazdy lub płacą wysokie mandaty.
Błąd nr 1: „Wczesne żółte”
Wielu kierowców przyspiesza widząc żółte światło. W Polsce przepisy (i orzecznictwo sądów) są surowe: na żółtym można wjechać tylko, jeśli hamowanie stworzyłoby zagrożenie. Kamery Red Light wyłapują wjazd na skrzyżowanie ułamek sekundy po zapaleniu się czerwonego. To kosztuje 500 zł i 15 punktów karnych.
Błąd nr 2: Telefon w ręku
Przepis mówi jasno: zakazane jest korzystanie z telefonu wymagające trzymania słuchawki lub mikrofonu w ręku. Trzymanie smartfona przy uchu lub pisanie SMS-a w korku to 500 zł i aż 12 punktów karnych. Dwa takie wykroczenia i młody kierowca traci uprawnienia.
Błąd nr 3: Wyprzedzanie na przejściu dla pieszych
To „król” mandatów w Polsce. Wyprzedzanie (lub omijanie pojazdu, który się zatrzymał) na pasach lub bezpośrednio przed nimi to 1500 zł mandatu (3000 zł w recydywie) i 15 punktów karnych. Wystarczą dwie takie sytuacje, by stracić prawo jazdy na punkty.
Cyfrowa kontrola: mObywatel i punkty karne
W 2026 roku plastikowe dokumenty w Polsce są zbędne (na terenie kraju). Procedura kontroli wygląda tak:
- Policjant sprawdza twoją tożsamość w systemie CEPiK (Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców).
- Wszystkie dane (OC, przegląd, punkty karne) widzi na swoim terminalu.
- Mandat możesz przyjąć elektronicznie, a punkty karne pojawiają się w systemie natychmiast.
- Swoje punkty możesz w każdej chwili sprawdzić w aplikacji mObywatel.
Ważne: Pamiętaj o kasowaniu punktów karnych. W 2026 roku punkty kasują się po roku od opłacenia mandatu, a nie od jego otrzymania! Kursy redukujące punkty (możliwe raz na 6 miesięcy) nadal funkcjonują, ale zdejmują tylko 6 najstarszych punktów.
Jak uniknąć mandatów: check-lista świadomego kierowcy
Aby twoje podróże były bezpieczne i nie zrujnowały portfela, trzymaj się tych zasad:
- Używaj Yanosika lub Map Google. Ostrzegają o fotoradarach i kontrolach, ale pamiętaj – nie o nieoznakowanych radiowozach grupy SPEED.
- Zdejmij nogę z gazu w terenie zabudowanym. Przekroczenie o 50 km/h to automatyczna utrata prawa jazdy na 3 miesiące – bez dyskusji.
- Szanuj pieszych. Wtargnięcie pieszego na pasy nie jest już wymówką. Masz obowiązek zwolnić i ustąpić pierwszeństwa pieszemu wchodzącemu na pasy.
- Pilnuj ciągłości OC. Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny (UFG) skanuje bazy danych automatycznie. Nawet 1 dzień przerwy w ubezpieczeniu to kara liczona w tysiącach złotych, która przychodzi pocztą.
Wnioski
Polskie przepisy w 2026 roku są jednymi z najbardziej restrykcyjnych w Europie pod kątem wysokości kar w relacji do zarobków oraz systemu punktowego. Recydywa i konfiskata samochodów nietrzeźwym kierowcom to bat na piratów drogowych. Najlepszą strategią jest jazda zgodna z przepisami – to tańsze niż płacenie mandatów w wysokości połowy pensji.
Bądźcie uważni na drogach, szanujcie innych uczestników ruchu i pamiętajcie: noga z gazu.
Chcesz być na bieżąco ze wszystkimi nowościami motoryzacyjnymi i zmianami w polskim prawie? Zapisz się na nasz newsletter!
