Pamiątkowa fotografia z fotoradaru – tak polscy kierowcy z przekąsem nazywają mandaty rejestrowane automatycznie. Jeszcze kilka lat temu kamery na drogach były rzadkością, ale dziś sieć fotoradarów, odcinkowych pomiarów prędkości i kamer na skrzyżowaniach, zarządzana przez CANARD, jest nieodłącznym elementem krajobrazu. System ten bacznie obserwuje każdy nasz manewr, a lista „grzechów”, na które reaguje, stale się wydłuża.
Czy wiesz, za jakie dokładnie wykroczenia można dostać mandat, nie rozmawiając z policjantem? Jak sprawdzić, czy „złapało” nas urządzenie i jak wygląda procedura płatności? A co najważniejsze – czy można odwołać się od mandatu, jeśli masz pewność, że kara jest niesłuszna? Ten materiał to Twój kompletny przewodnik po systemie automatycznego nadzoru nad ruchem drogowym (CANARD) w Polsce na 2025 rok. Omawiamy aktualne stawki mandatów, zasady działania urządzeń i podajemy przydatne wskazówki – o tym dalej na iAutoPL.com.
Czym jest system CANARD i jak działa?
System automatycznego nadzoru nad ruchem drogowym, zarządzany przez Centrum Automatycznego Nadzoru nad Ruchem Drogowym (CANARD), które jest komórką Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego (GITD), to sieć nowoczesnych urządzeń działających przez całą dobę. Ich głównym celem jest monitorowanie ruchu i rejestrowanie wykroczeń w miejscach szczególnie niebezpiecznych, co ma realny wpływ na poprawę bezpieczeństwa i dyscyplinowanie kierowców.
Proces od wykroczenia do otrzymania mandatu wygląda następująco:
- Rejestracja: Fotoradar, kamera na skrzyżowaniu lub system odcinkowego pomiaru prędkości rejestruje wykroczenie, wykonując zdjęcie pojazdu z widocznym numerem rejestracyjnym.
- Przetwarzanie danych: Informacje (zdjęcie, czas, miejsce, zarejestrowana prędkość) trafiają do centrali CANARD.
- Weryfikacja: Pracownik GITD weryfikuje poprawność zarejestrowanego materiału i ustala właściciela pojazdu w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK).
- Wezwanie do właściciela: Na adres właściciela pojazdu wysyłane jest pismo z prośbą o wskazanie kierującego. Właściciel ma trzy opcje: przyjąć mandat, wskazać, kto prowadził pojazd, lub odmówić wskazania (co jest osobnym, płatnym wykroczeniem).
- Wystawienie mandatu: Po odesłaniu oświadczenia mandat jest wystawiany na wskazaną osobę (lub na właściciela, jeśli to on kierował).
❗️Ważne: W Polsce to nie właściciel, a kierujący pojazdem ponosi odpowiedzialność. Jednak to na właścicielu spoczywa obowiązek wskazania, komu powierzył auto. Uniknięcie odpowiedzi na wezwanie z GITD skutkuje mandatem w wysokości nawet do 8000 zł za niewskazanie sprawcy wykroczenia drogowego.
Za jakie wykroczenia karze CANARD w 2025 roku?
System CANARD skupia się na wykroczeniach, które są głównymi przyczynami najpoważniejszych wypadków.
1. Przekroczenie dozwolonej prędkości
To absolutna podstawa działania systemu. Warto pamiętać, że w Polsce tolerancja jest znacznie mniejsza niż w niektórych krajach. Urządzenia mają margines błędu wynoszący +/- 3 km/h (do 100 km/h) lub 3% (powyżej 100 km/h), ale w praktyce większość fotoradarów jest ustawiona tak, by reagować na przekroczenia o ponad 10 km/h.
Aktualny taryfikator mandatów za prędkość (2025):
| Przekroczenie prędkości | Wysokość mandatu |
|---|---|
| o 11-15 km/h | 100 zł |
| o 21-25 km/h | 300 zł |
| o 31-40 km/h | 800 zł (1600 zł w warunkach recydywy) |
| o 51-60 km/h | 1500 zł (3000 zł w warunkach recydywy) |
| o ponad 70 km/h | 2500 zł (5000 zł w warunkach recydywy) |
„Recydywa” oznacza popełnienie tego samego wykroczenia z tej grupy w ciągu 2 lat, co skutkuje podwójną stawką mandatu.
2. Przejazd na czerwonym świetle
Kamery na skrzyżowaniach precyzyjnie rejestrują pojazdy, które wjeżdżają za sygnalizator, gdy nadawany jest sygnał czerwony. System jest szczególnie rozbudowany na skrzyżowaniach dróg krajowych oraz przy wjazdach na przejazdy kolejowe, gdzie zasady bezpieczeństwa są absolutnie kluczowe.
Wysokość mandatu: 500 zł i 15 punktów karnych.
3. Inne i planowane wykroczenia
Sieć CANARD stale się rozwija. Poza klasycznymi fotoradarami i kamerami na światłach, system obejmuje:
- Odcinkowy pomiar prędkości: Mierzy średnią prędkość na dystansie kilku kilometrów.
- Monitoring przejazdów kolejowo-drogowych: Rejestruje nie tylko wjazd na czerwonym, ale też omijanie zapór.
W planach jest rozszerzenie systemu o monitorowanie korzystania z telefonów komórkowych czy niezapinania pasów. Pamiętaj, że bezpieczeństwo jest najważniejsze, zwłaszcza gdy chodzi o przewożenie dzieci samochodem, które wymaga bezwzględnego stosowania fotelików.
Gdzie są zlokalizowane urządzenia CANARD? (Mapa)
Lokalizacja wszystkich urządzeń jest jawna. GITD publikuje mapę na oficjalnej stronie internetowej CANARD. Co więcej, większość popularnych nawigacji (Google Maps, Waze, Yanosik) ma aktualne dane i ostrzega kierowców o zbliżaniu się do punktu kontroli.
W 2025 roku w Polsce działa ponad 600 urządzeń (fotoradarów, odcinkowych pomiarów prędkości, kamer RedLight), a sieć jest nieustannie zagęszczana i modernizowana.
Jak sprawdzić i opłacić mandat online?
Aby sprawdzić, czy nie ciąży na nas mandat, można skorzystać z oficjalnych, rządowych narzędzi:
- Portal e-Urząd Skarbowy: Po zalogowaniu Profilem Zaufanym lub przez bankowość elektroniczną, w sekcji „Mandaty” można zobaczyć wszystkie wystawione na nas kary i od razu je opłacić.
- Aplikacja mObywatel: Mandaty również pojawiają się w rządowej aplikacji, skąd można je bezpiecznie opłacić.
❌ Ważna informacja: W polskim systemie prawnym nie ma zniżki za szybkie opłacenie mandatu. Termin na uregulowanie należności wynosi 7 dni od daty uprawomocnienia się mandatu. Po tym czasie sprawa może trafić do urzędu skarbowego w celu egzekucji należności.
Czy można odwołać się od mandatu i jak to zrobić?
Tak, mandat można zakwestionować. Jeśli jesteś pewien, że wykroczenie nie miało miejsca lub istnieją inne okoliczności, możesz odmówić przyjęcia mandatu. W takiej sytuacji GITD kieruje sprawę do sądu rejonowego, który rozstrzygnie o winie i ewentualnej karze.
Najczęstsze podstawy do odmowy przyjęcia mandatu:
- Błąd pomiaru urządzenia (wymaga dowodów, np. opinii biegłego).
- Nieczytelne zdjęcie, na którym nie można zidentyfikować pojazdu lub kierowcy.
- Pojazd w momencie wykroczenia był skradziony.
- Kierował ktoś inny (wtedy należy wskazać tę osobę w oświadczeniu).
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
1. Co się stanie, jeśli nie zapłacę mandatu na czas?
Należność zostanie ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej przez urząd skarbowy, np. z nadpłaty podatku, wynagrodzenia lub rachunku bankowego. Może to również prowadzić do wpisania do rejestru dłużników.
2. Czy znaki ostrzegają o fotoradarach?
Tak, każdy stacjonarny punkt kontroli (fotoradar, odcinkowy pomiar prędkości) musi być poprzedzony znakiem informacyjnym D-51 „Automatyczna kontrola prędkości”.
3. Mandat przychodzi do właściciela. Jak udowodnić, że kierował ktoś inny?
Właściciel pojazdu otrzymuje z GITD formularz, w którym może wskazać dane osoby, która kierowała pojazdem w momencie wykroczenia. Wtedy mandat zostanie wystawiony na tę osobę.
Werdykt iAutoPL.com
System automatycznego nadzoru CANARD to skuteczne narzędzie, które realnie wpływa na poprawę bezpieczeństwa na polskich drogach. Eliminuje czynnik ludzki i skutecznie studzi zapędy kierowców z ciężką nogą. Najlepszym sposobem na uniknięcie drogich „pamiątek” jest po prostu przepisowa jazda. Zwracaj uwagę na znaki, kontroluj prędkość i regularnie sprawdzaj status swoich mandatów w aplikacji mObywatel. Bezpiecznych podróży!
